Nadchodzą zmiany w zarządzaniu prawami autorskimi

Nadchodzą zmiany w zarządzaniu prawami autorskimi

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego skierowało do publicznych konsultacji projekt ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi. Ustawa ta w swoim założeniu implementować ma do polskiego porządku prawnego europejską dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2014r. 2014/26/UE, dotyczącą zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz udzielania licencji wieloterytorialnych, dotyczących praw do korzystania z utworów muzycznych online na rynku wewnętrznym.

 

Powyższa ustawa regulować ma szczegółowo działanie organizacji zbiorowego zarządzania w Polsce.

 

Na chwilę obecną działa ich w naszym kraju dwanaście. Jak wynika z raportu Centrum analiz Klubu Jagiellońskiego, tylko w 2015 roku zainkasowały one około 611 milionów złotych.

 

Głównym założeniem uchwalenia powyższej dyrektywy było wyeliminowanie różnic na poziomie krajów członkowskich UE w zakresie organizacji zbiorowego zarządzania, a co za tym idzie większej przejrzystości i kontroli ich działania. Implementowana dyrektywa, jest o wiele bardziej szczegółowa niż obowiązująca w Polsce ustawa o prawie autorskich i prawach pokrewnych, która poświęca OZZ (Organizacjom Zbiorowego Zarządzania) tylko jeden rozdział (12).

 

Wdrożenie regulacji zawartych w dyrektywie do krajowego porządku prawnego zdeterminowało decyzję o podjęciu prac nad kompletnie nową ustawą, która w sposób kompleksowy obejmie wyżej wymienioną tematykę i docelowo zastąpi regulacje zamieszczone w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

 

Zgodnie z informacjami zamieszczonymi na stronie Biura Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, planowana ustawa regulować będzie między innymi kwestie źródeł uprawnień organizacji do zarządzania prawami uprawnionych i zasad dotyczących umownego powierzania praw OZZ. Ponadto, doprecyzowane zostaną zasady określające kryteria decydujące o członkostwie w tych organizacjach.

 

Większą kontrolą objęte będą finanse OZZ. Kontrola ta wprowadzona zostanie w przepisach dotyczących inkasowania i wypłaty wynagrodzeń, a co za tym idzie dokonywania potrąceń przez ww. organizacje. Wydaje się być to dobrym rozwiązaniem, biorąc pod uwagę sumy pieniędzy jakimi zarządzają OZZ. Tylko ZAiKS na koniec 2015 roku deklarował wartość swoich inwestycji na lokatach krótkoterminowych na nieco ponad miliard złotych.

 

Rozdział 10 nowej ustawy przyznawać będzie Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozległe uprawnienia nadzorcze nad OZZ, które zapewnić mają należyte funkcjonowanie organizacji. W ramach tych uprawnień minister będzie mógł wydawać OZZ odpowiednie zalecenia i rekomendacje, czy też żądać sprawozdań z ich działalności. W razie gdyby te środki okazały się bezskuteczne, minister będzie mógł wystąpić z wnioskiem do organizacji rażąco łamiącej postanowienia ustawy o odwołanie osoby kierującej jej działalnością, nałożyć karę finansową która zasili Fundusz Promocji Kultury, czy też w ostateczności cofnąć zezwolenie na zbiorowe zarządzanie w całości lub części.

 

Nowe regulacje prawne z pewnością są potrzebne. Należy mieć nadzieje, że wyeliminują one sytuacje, takie jak chociażby domaganie się licencji od przedsiębiorców puszczających muzykę na zasadzie wolnej licencji, czy też konieczność pokrywania opłat na rzecz ZAiKS przez organizatorów koncertu, na którym artysta wykonuje własne utwory.

 

Źródła:

- Raport Centrum Analiz klubu jagiellońskiego: „W czyim interesie? Funkcjonowanie organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi w Polsce”;

- Projekt ustawy https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12297411/katalog/12427426#12427426

 

 Przygotował zespół:

 

- adw. Piotr F. Piesiewicz

- apl. adw. Jan Narkiewicz – Jodko

- Karol Ścibor

PP, JNJ, KŚ, 18.05.2017,